Jak działa program FERS — Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego krok po kroku

FERS, czyli Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego, to następca Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój z poprzedniej perspektywy. To główny krajowy program społeczny na lata 2021-2027. W przeciwieństwie do FENG, który finansuje inwestycje i technologie, FERS finansuje przedsięwzięcia skierowane do ludzi: ich zatrudnienie, kwalifikacje, zdrowie i włączenie społeczne.

Krok 1: Zrozum cel programu

FERS odpowiada za tak zwane projekty miękkie, czyli takie, których efektem nie jest budynek czy maszyna, lecz zmiana w sytuacji osób i instytucji. Główne obszary wsparcia to:

• rynek pracy i aktywizacja zawodowa,
• edukacja, kształcenie i rozwój kompetencji,
• szkolnictwo wyższe i jego powiązanie z gospodarką,
• zdrowie, w tym profilaktyka i kadry medyczne,
• dostępność dla osób ze szczególnymi potrzebami,
• włączenie społeczne i przeciwdziałanie wykluczeniu,
• wzmacnianie instytucji publicznych i partnerów społecznych.

Program finansowany jest z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), co przesądza o jego charakterze. Dotacje z FERS dotyczą ludzi i usług, a nie inwestycji w majątek trwały.

Krok 2: Sprawdź, kto może być beneficjentem

Krąg beneficjentów FERS jest szeroki, bo program działa na wielu polach społecznych:

• instytucje rynku pracy, w tym urzędy pracy,
• uczelnie i instytucje edukacyjne,
• organizacje pozarządowe realizujące projekty społeczne,
• podmioty ekonomii społecznej,
• instytucje ochrony zdrowia,
• administracja publiczna i jednostki ją wspierające.

Wiele projektów FERS ma charakter systemowy - są realizowane przez instytucje centralne na rzecz całych grup w skali kraju, a nie pojedynczych firm. To istotna różnica wobec programów inwestycyjnych. Beneficjentów FERS, w tym podmioty publiczne i organizacje, zobaczysz w zestawieniach /rankingi i w /baza-dotacji po wybraniu programu.

Krok 3: Poznaj strukturę programu

FERS dzieli się na priorytety odpowiadające obszarom polityki społecznej. Dokładne nazewnictwo działań warto sprawdzić w aktualnej dokumentacji, ale logika jest powtarzalna:

• priorytety dotyczące zatrudnienia i rynku pracy,
• priorytety dotyczące edukacji i kompetencji,
• priorytety dotyczące szkolnictwa wyższego,
• priorytety dotyczące zdrowia,
• priorytety dotyczące dostępności i włączenia społecznego,
• komponent dotyczący innowacji społecznych i współpracy ponadnarodowej.

Komponent ponadnarodowy jest cechą charakterystyczną tego typu programów: pozwala wymieniać doświadczenia z instytucjami z innych państw Unii i testować nowe rozwiązania społeczne, zanim trafią do szerszego stosowania.

Krok 4: Zobacz, kto wdraża program

FERS wdrażany jest przez instytucje pośredniczące powiązane z poszczególnymi obszarami polityki społecznej, między innymi resorty i agencje odpowiedzialne za pracę, edukację, szkolnictwo wyższe oraz zdrowie. Nadzór nad całością sprawuje instytucja zarządzająca w strukturze administracji rządowej odpowiedzialnej za fundusze i rozwój regionalny.

W danych o dotacji instytucja wdrażająca podpowiada, jakiego obszaru dotyczy projekt: instytucja związana z edukacją wskaże projekt oświatowy, a instytucja zdrowotna - projekt z obszaru ochrony zdrowia. Skróty nazw instytucji wyjaśnia /slownik.

Krok 5: Rozpoznaj dotację FERS w danych

Dotację z FERS rozpoznasz po następujących cechach:

• kod programu zaczynający się od FERS w numerze działania,
• przynależność do perspektywy 2021-2027,
• fundusz źródłowy EFS+,
• miękki, społeczny charakter projektu - szkolenia, aktywizacja, usługi zdrowotne, dostępność, włączenie,
• beneficjent będący często instytucją publiczną, uczelnią lub organizacją, a nie firmą produkcyjną.

Kombinacja funduszu EFS+ i społecznego celu projektu to najpewniejszy sygnał, że masz do czynienia z FERS, a nie z programem inwestycyjnym. Opis programu i przejście do powiązanych danych znajdziesz w sekcji /program.

Czym FERS różni się od FENG i programów regionalnych

Najważniejsza różnica wobec FENG jest fundamentalna: FENG finansuje rzeczy - badania, technologie, inwestycje - a FERS finansuje ludzi i usługi. To przekłada się na inny fundusz źródłowy (EFRR przy FENG, EFS+ przy FERS) i inny typ beneficjenta.

Wobec regionalnych programów funduszy europejskich różnica polega na skali i zasięgu. Regionalne programy także prowadzą projekty społeczne z EFS+, lecz na poziomie województwa i często w odpowiedzi na lokalne potrzeby. FERS działa krajowo i częściej realizuje przedsięwzięcia systemowe obejmujące całą Polskę. Rozkład wsparcia społecznego w ujęciu terytorialnym pokazują /wojewodztwo i /powiat.

Podsumowanie

FERS to główny społeczny program perspektywy 2021-2027: rynek pracy, edukacja, szkolnictwo wyższe, zdrowie, dostępność i włączenie społeczne, finansowane z EFS+. Beneficjentami są głównie instytucje publiczne, uczelnie i organizacje, a wiele projektów ma charakter systemowy. Dotacje FERS rozpoznasz po kodzie programu, funduszu EFS+ i miękkim charakterze projektu. Dane o beneficjentach i kwotach tego programu znajdziesz w /baza-dotacji, /rankingi i /program, a definicje pojęć w /slownik.