Jak osoba bezrobotna może skorzystać ze szkoleń i dotacji z funduszy UE

Wsparcie dla osób bezrobotnych z funduszy europejskich jest jednym z najbardziej dostępnych obszarów polityki spójności, bo trafia bezpośrednio do osób fizycznych. Środki finansują szkolenia zawodowe, kursy podnoszące kwalifikacje, staże, dotacje na założenie firmy, doradztwo zawodowe i pośrednictwo pracy. Najczęściej dystrybuują je powiatowe urzędy pracy oraz organizacje i firmy szkoleniowe realizujące projekty unijne. Główne źródła to program krajowy Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) oraz programy regionalne zarządzane przez urzędy marszałkowskie.

W ktoiledostaje.pl pokazujemy, jak rozkłada się wsparcie aktywizacji zawodowej w regionach - sprawdź /wojewodztwo i /powiat, a konkretne projekty (np. realizowane przez urzędy pracy i firmy szkoleniowe) w /baza-dotacji i przez /szukaj.

Krok 1. Sprawdź, czy kwalifikujesz się do wsparcia

Wsparcie kierowane jest do różnych grup, a konkretny projekt zwykle określa, kogo dotyczy. Najczęściej są to:

• osoby zarejestrowane jako bezrobotne w urzędzie pracy,
• osoby bierne zawodowo (niepracujące i nieposzukujące pracy w sposób formalny),
• osoby młode (często do 29-30 lat) w ramach wsparcia dla młodzieży,
• osoby po 50. roku życia, osoby z niepełnosprawnościami, długotrwale bezrobotne, o niskich kwalifikacjach.

Część projektów premiuje lub kieruje wsparcie wyłącznie do określonych grup defaworyzowanych. Warunki uczestnictwa zawsze podaje regulamin konkretnego projektu lub urzędu pracy. Pojęcia takie jak osoba bierna zawodowo czy aktywizacja zawodowa wyjaśniamy w /slownik.

Krok 2. Zarejestruj się i zacznij od urzędu pracy

Dla większości form wsparcia punktem wyjścia jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca zamieszkania. Urząd przygotowuje indywidualny plan działania i kieruje do odpowiednich form pomocy. Urzędy pracy realizują wiele projektów współfinansowanych ze środków UE, więc często to one są najprostszą drogą do szkolenia, stażu lub dotacji na firmę. Część projektów prowadzą jednak również organizacje pozarządowe i firmy szkoleniowe - do nich można zgłaszać się bezpośrednio, niezależnie od urzędu.

Krok 3. Wybierz formę wsparcia

Najczęstsze formy aktywizacji finansowane z funduszy:

• szkolenia i kursy zawodowe - zdobycie nowego zawodu lub kwalifikacji, często zakończone egzaminem i certyfikatem,
• staże - praca u pracodawcy z wypłacanym stypendium, pozwalająca zdobyć doświadczenie,
• bony szkoleniowe, stażowe lub na zasiedlenie - zwłaszcza w projektach dla osób młodych,
• doradztwo zawodowe i pośrednictwo pracy,
• dotacja na rozpoczęcie działalności gospodarczej - jednorazowe środki na otwarcie własnej firmy,
• wsparcie pomostowe - środki na pierwsze miesiące prowadzenia firmy.

Dostępność konkretnych form zależy od aktualnych projektów w danym powiecie i województwie. Te same kategorie wsparcia bywają finansowane różnymi naborami w różnym czasie.

Krok 4. Jak uzyskać dotację na własną firmę

Dotacja na założenie działalności gospodarczej to jedna z najbardziej poszukiwanych form. Typowa ścieżka:

• zgłoszenie do projektu (urząd pracy lub realizator projektu unijnego) i kwalifikacja do grupy docelowej,
• szkolenie i doradztwo z zakładania i prowadzenia firmy,
• przygotowanie biznesplanu,
• ocena biznesplanu przez komisję,
• podpisanie umowy i wypłata środków,
• rozliczenie wydatków i prowadzenie działalności przez wymagany okres (zwykle co najmniej 12 miesięcy).

Dotacja z urzędu pracy i dotacja w ramach projektu unijnego to dwa różne instrumenty o różnych zasadach - warto sprawdzić oba i wybrać dostępny w danym momencie. Środki są zwykle bezzwrotne pod warunkiem utrzymania działalności przez wymagany czas.

Krok 5. Sprawdź koszty i zobowiązania uczestnika

Dla osoby bezrobotnej szkolenia, staże i doradztwo finansowane z funduszy UE są zazwyczaj bezpłatne, a w trakcie szkolenia lub stażu często wypłacane jest stypendium. W zamian uczestnik zobowiązuje się do udziału zgodnie z regulaminem (obecność, ukończenie kursu, przystąpienie do egzaminu). W przypadku dotacji na firmę głównym zobowiązaniem jest prowadzenie działalności przez wymagany okres. Niedotrzymanie warunków może oznaczać konieczność zwrotu części wsparcia, dlatego przed podpisaniem umowy trzeba dokładnie poznać obowiązki.

Krok 6. Gdzie szukać aktualnych projektów

Oficjalne i pomocne źródła:

• powiatowy i wojewódzki urząd pracy - aktualne nabory na szkolenia, staże i dotacje,
• funduszeeuropejskie.gov.pl - informacje o programie FERS i programach regionalnych oraz wyszukiwarka projektów dla osób fizycznych,
• strony urzędów marszałkowskich - regionalne projekty aktywizacji,
• mapadotacji.gov.pl - przyznane dofinansowania,
• Kohesio - unijna baza projektów.

W ktoiledostaje.pl prezentujemy dane o projektach realizowanych w regionach, co pozwala zobaczyć, którzy realizatorzy (urzędy pracy, firmy szkoleniowe, fundacje) prowadzą aktywizację w okolicy. To punkt wyjścia do znalezienia konkretnego, aktualnego naboru. Sprawdź /baza-dotacji, /wojewodztwo i /powiat.

O czym pamiętać

Najprostszą drogą jest zwykle kontakt z lokalnym urzędem pracy, ale nie jedyną - wiele wartościowych projektów prowadzą organizacje i firmy szkoleniowe, do których zgłasza się bezpośrednio. Dostępność form wsparcia zmienia się w czasie i zależy od regionu, dlatego najświeższe informacje zawsze są w aktualnych naborach, a nie w ogólnych opisach. Przy dotacji na firmę kluczowe jest realne utrzymanie działalności - to ono decyduje o bezzwrotności środków. Wsparcie aktywizacyjne jest nakierowane na trwały powrót do zatrudnienia, więc projekty mierzą efekty tym, ilu uczestników podjęło pracę lub założyło firmę.