Sprawiedliwa transformacja
Definicja i kontekst
Sprawiedliwa transformacja (just transition) to koncepcja zakładająca, że przejście na gospodarkę neutralną klimatycznie powinno odbywać się w sposób uwzględniający koszty społeczne i regionalne, zwłaszcza w obszarach zależnych od górnictwa i przemysłu wysokoemisyjnego. Jej celem jest złagodzenie skutków transformacji dla pracowników, przedsiębiorstw i społeczności lokalnych poprzez nowe miejsca pracy, przekwalifikowanie i dywersyfikację gospodarki.
W funduszach europejskich sprawiedliwa transformacja jest finansowana przede wszystkim z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST), wdrażanego w Polsce m.in. poprzez program Fundusze Europejskie dla Sprawiedliwej Transformacji oraz odpowiednie priorytety w programach regionalnych. Wsparcie kierowane jest do wyznaczonych terytorialnie regionów górniczych i przemysłowych na podstawie terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji.
Finansowane działania obejmują m.in. inwestycje w małe i średnie przedsiębiorstwa, badania i innowacje, rekultywację terenów poprzemysłowych, odnawialne źródła energii oraz szkolenia i aktywizację zawodową osób tracących pracę w sektorach wygaszanych. W Polsce wsparcie objęło regiony takie jak Śląsk, Wielkopolska Wschodnia, Dolny Śląsk, Małopolska Zachodnia i Łódzkie.
Pojęcia tematyczne opisują obszary wsparcia funduszy UE: cyfryzację, klimat, innowacje, infrastrukturę czy włączenie społeczne.
Jak używać tego pojęcia w praktyce
Pojęcia tematyczne pomagają zrozumieć, na co faktycznie trafiają środki UE. Przy analizie danych warto zestawić je z konkretnym sektorem PKD i programem operacyjnym, bo ten sam obszar (np. cyfryzacja czy klimat) bywa finansowany z kilku różnych funduszy jednocześnie.
Dlatego hasło Sprawiedliwa transformacja (pojęcie tematyczne) warto czytać razem z konkretnymi stronami serwisu — sektory pkd, analizy i dane — oraz z metodologią danych. To zmniejsza ryzyko błędnej interpretacji oficjalnych kwot.
Pojęcia powiązane
Najczęstsze pytania
- Co to jest Sprawiedliwa transformacja?
- Sprawiedliwa transformacja (just transition) to koncepcja zakładająca, że przejście na gospodarkę neutralną klimatycznie powinno odbywać się w sposób uwzględniający koszty społeczne i regionalne, zwłaszcza w obszarach zależnych od górnictwa i przemysłu wysokoemisyjnego. Jej celem jest złagodzenie skutków transformacji dla pracowników, przedsiębiorstw i społeczności lokalnych poprzez nowe miejsca pracy, przekwalifikowanie i dywersyfikację gospodarki.
- W jakim kontekście używa się pojęcia Sprawiedliwa transformacja?
- Sprawiedliwa transformacja pojawia się w dokumentach, poradnikach i danych dotyczących funduszy europejskich. Najlepiej czytać je razem z kategorią: Pojęcie tematyczne.
- Gdzie sprawdzić dane powiązane z tym pojęciem?
- Najlepszym punktem startu są programy operacyjne, ranking beneficjentów, wyszukiwarka oraz metodologia danych ktoiledostaje.pl.
Źródło definicji: Rozporządzenie UE 2021/1056