Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027
FENG to krajowy program operacyjny z perspektywy 2021-2027, finansowany głównie z Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR). Program obejmuje badania i rozwój, wdrożenia innowacji, automatyzacja i cyfryzacja firm w skali całej Polski.
Absorpcja roku do roku
| Rok | Wartość (EUR) |
|---|---|
| 2017 | 622 428,64 |
| 2018 | 8 989 148,29 |
| 2019 | 4 767 962,04 |
| 2020 | 8 255 100,54 |
| 2022 | 31 146 002,22 |
| 2023 | 1 229 402 193,05 |
| 2024 | 1 295 395 940,17 |
| 2025 | 1 273 953 951,9 |
| 2026 | 585 369 808,52 |
| 2027 | 30 444,78 |
O programie
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) to główny krajowy program operacyjny perspektywy 2021–2027 przeznaczony dla przedsiębiorców, uczelni i instytucji badawczych realizujących projekty innowacyjne. Program zastępuje Programy Operacyjne Inteligentny Rozwój i Polska Cyfrowa z poprzedniej perspektywy, koncentrując środki na czterech obszarach: badania i rozwój (priorytet 1), innowacje w MŚP (priorytet 2), zazielenienie gospodarki (priorytet 3) i umiejętności dla inteligentnej specjalizacji (priorytet 4). Budżet unijny programu wynosi ok. 7,9 mld EUR, z czego ponad połowa trafia na projekty B+R realizowane we współpracy nauki z przemysłem.
Instytucją zarządzającą FENG jest Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, a wdrażającymi — Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) dla projektów B+R oraz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) dla wsparcia MŚP. Program finansowany jest głównie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności. Nabory konkursowe ogłaszane są kilka razy w roku; harmonogram dostępny na stronie funduszeeuropejskie.gov.pl. Beneficjentami są przede wszystkim przedsiębiorstwa prywatne, konsorcja naukowo-przemysłowe, uczelnie i instytuty badawcze.
Co finansuje FENG
To najważniejsza ścieżka dla firm, które chcą finansować innowacje, prototypy, linie pilotażowe albo komercjalizację wyników prac B+R. W praktyce o charakterze programu decydują priorytety, a nie sama nazwa. Przy ocenie programu trzeba patrzeć jednocześnie na fundusz, perspektywę, instytucję zarządzającą oraz profil beneficjentów, którzy faktycznie podpisali umowy.
- badania i rozwój
- wdrożenia innowacji
- automatyzacja i cyfryzacja firm
- internacjonalizacja
- infrastruktura B+R
Jeżeli projekt dotyczy inwestycji materialnych, punktem odniesienia jest zwykle FEDER albo Fundusz Spójności. Jeżeli chodzi o szkolenia, kompetencje, rynek pracy lub usługi społeczne, porównaj program z FSE+. Dla rolnictwa i obszarów wiejskich naturalnym kontekstem jest FEADER.
Kto może aplikować
| Typ beneficjenta | Jak czytać kwalifikowalność |
|---|---|
| małe i średnie firmy | Najbardziej typowa grupa dla tego programu; zwykle pojawia się w wielu priorytetach. |
| konsorcja firm z jednostkami naukowymi | Uprawnienie zależy od konkretnego naboru, miejsca realizacji i typu kosztu. |
| instytuty badawcze | Uprawnienie zależy od konkretnego naboru, miejsca realizacji i typu kosztu. |
| uczelnie | Uprawnienie zależy od konkretnego naboru, miejsca realizacji i typu kosztu. |
| operatorzy instrumentów zwrotnych | Uprawnienie zależy od konkretnego naboru, miejsca realizacji i typu kosztu. |
Ile pieniędzy i jak interpretować wykorzystanie
Budżet katalogowy programu wynosi 7,9 mld EUR. W danych rocznych widocznych w serwisie suma podpisanych umów to 4,44 mld EUR przy 2279 projektach. Różnica między budżetem a sumą umów nie musi oznaczać błędu: programy mają wieloletni cykl, część alokacji trafia do instrumentów zwrotnych, a projekty z końca perspektywy mogą być rozliczane po formalnym roku zakończenia.
Dla programu 2021-2027 ważna jest zasada n+3. Oznacza ona, że wydatki mogą pojawiać się w danych później niż sam rok budżetowy. Dlatego wykres roczny pokazuje tempo kontraktacji, a nie prosty kalendarz wypłat.
Najważniejsze projekty z programu
Projekty poniżej pokazują, jak program wygląda w praktyce: kto podpisuje umowy, w jakich sektorach pojawiają się największe kwoty i czy finansowanie jest skupione w kilku dużych inwestycjach, czy rozproszone między wiele mniejszych działań.
| Projekt | Beneficjent | Sektor / region | UE |
|---|---|---|---|
| Instytut Chemii Bioorganicznej PAN — Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe2021-2026 | Instytut Chemii Bioorganicznej PAN | Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna / Wielkopolskie | 143 mln EUR |
| Dolina Lotnicza Rzeszów — centrum B+R2021-2027 | Stowarzyszenie Grupy Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego Dolina Lotnicza | Przetwórstwo przemysłowe / Podkarpackie | 120 mln EUR |
| Centrum Technologiczne Politechniki Wrocławskiej2022-2026 | Politechnika Wrocławska | Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna / Dolnośląskie | 85 mln EUR |
| Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna — parki przemysłowe2021-2026 | Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna | Przetwórstwo przemysłowe / Śląskie | 85 mln EUR |
| Centrum Doskonałości Politechniki Rzeszowskiej w Lotnictwie2022-2027 | Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza | Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna / Podkarpackie | 75 mln EUR |
| Centrum Technologii Morskich Politechniki Szczecińskiej2022-2027 | Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny | Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna / Zachodniopomorskie | 68 mln EUR |
| Centrum Badań i Innowacji AGH — Energetyka Jądrowa2022-2027 | Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica | Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna / Małopolskie | 65 mln EUR |
| Centrum B+R Rolnictwa i Środowiska — Uwm Olsztyn2022-2027 | Uniwersytet Warmińsko-Mazurski | Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna / Warmińsko-Mazurskie | 55 mln EUR |
Informacje o programie
- Kod
- FENG-2021
- Fundusz
- Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR)
- Perspektywa
- 2021-2027
- Zasięg
- Ogólnopolski
- Typ
- Krajowy
- Budżet UE
- 7,9 mld EUR
Najważniejsze nabory i dokumenty
Aktualne konkursy dla programu FENG należy sprawdzać w oficjalnym serwisie Funduszy Europejskich oraz na stronach instytucji pośredniczących. Wyszukiwarka naborów jest najlepszym miejscem do weryfikacji terminów, regulaminu, poziomu dofinansowania i listy załączników.
Sprawdź oficjalne nabory dla programu. Po stronie danych historycznych porównaj też wszystkie programy operacyjne, ranking beneficjentów oraz podział regionalny.
Powiązane programy i następstwo perspektyw
Programy operacyjne zmieniają nazwy przy kolejnych perspektywach, ale ich funkcje często są kontynuowane. Dlatego FENG najlepiej analizować obok programów z perspektywy 2014-2020, które pełniły podobną rolę. W praktyce POIR prowadzi do FENG, POIiS do FEnIKS, POWER do FERS, a RPO do regionalnych FE.
FAQ programu
- Co finansuje FENG?
- FENG finansuje przede wszystkim: badania i rozwój, wdrożenia innowacji, automatyzacja i cyfryzacja firm, internacjonalizacja, infrastruktura B+R. Dokładny zakres zależy od priorytetu, konkursu i typu beneficjenta.
- Kto może aplikować do FENG?
- Najczęstsze grupy beneficjentów to: małe i średnie firmy, konsorcja firm z jednostkami naukowymi, instytuty badawcze, uczelnie, operatorzy instrumentów zwrotnych. Każdy nabór ma jednak osobną listę uprawnionych podmiotów.
- Czy FENG jest programem krajowym czy regionalnym?
- Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 to program krajowy, dostępny dla projektów z całej Polski. Perspektywa finansowa programu to 2021-2027.
- Jak czytać kwoty przy programie FENG?
- Kwoty w serwisie pokazują wartość umów o dofinansowanie albo budżet UE zapisany w katalogu programu. Nie są tym samym co faktyczne płatności na konto beneficjenta.
- Gdzie sprawdzić aktualne nabory?
- Aktualne nabory trzeba weryfikować w oficjalnym portalu Funduszy Europejskich oraz na stronach instytucji pośredniczących.
- Z czym porównać ten program?
- Najlepszym punktem odniesienia są programy z tej samej perspektywy (2021-2027), programy finansowane z tego samego funduszu (FEDER) oraz programy o podobnej funkcji w poprzedniej lub następnej perspektywie.